Sinds de oudheid heeft de mensheid het verlangen gecultiveerd om de toekomst te kennen, door middel van magische rituelen of de interpretatie van de tekenen van de natuur. Enkele van de grootste werken uit de oudheid van verschillende culturen en religies worden doorkruist door deze spanning. Ze worden vaak geboren in historische perioden van het grootste lijden voor een volk.
Maar is het echt nuttig om te weten wat er zal gebeuren? Wat biedt het vooraf weten van de gebeurtenissen die we zullen meemaken, of de manier waarop we ze zullen ervaren, ons? Geen van de legendarische tradities onthult dit volledig en vaker verbergt de symboliek de zeer concrete zoektocht en verwachting naar een betere toekomst die betekenis geeft aan het lijden van vandaag.
Je zou kunnen zeggen dat als alles goed gaat, de toekomst ons geen zorgen baart; terwijl we, als de zaken slecht gaan, gesteund en bemoedigd worden door de hoop dat ze morgen ten goede kunnen veranderen. Het is de diepe behoefte om te wachten op een nieuwe, andere wereld, niet alleen voor mij, maar voor iedereen.
De wereld van vandaag drukt een ‘roep’ uit die de hele mensheid aangaat. Zelfs als we er niet direct door worden getroffen, hoeven we alleen maar naar het nieuws te kijken of door de kranten te bladeren om allerlei soorten tragedies te beseffen. Hoe leven we ze? Wennen we eraan en proberen we te overleven of laten we ons integendeel in twijfel trekken door de toekomst en handelen we daarnaar?
De wereld die wij ons voorstellen bestaat zeker nog niet; en toch is het mogelijk, zoals George Orwell zich herinnerde. Maar welke van de mogelijke werelden? Wat kunnen we doen? Een antwoord vinden we in de gedachte van Albert Camus: “Ware vrijgevigheid ten aanzien van de toekomst bestaat erin alles aan het heden te geven”1
De toekomst is dus niet alleen iets om op te wachten, maar kan nu al worden voorbereid en in zekere zin worden geanticipeerd. Het hangt af van onze houding en ons dagelijks handelen. We weten niet wanneer we de vruchten van de verandering zullen zien: het is als een stil zaadje dat groeit zonder dat we het beseffen en dat na verloop van tijd een plant wordt die in staat is om het leven om zich heen te voeden, te beschermen en te genereren.
De verrassing is dat we ons de gevolgen niet kunnen voorstellen: de nieuwigheid is gegarandeerd. Het zal een onvoorspelbare toekomst zijn, geboren uit getransformeerde relaties, gedeelde gevoelens en solidariteit die in actie verandert.
Om een motor van verandering en vernieuwing in de samenleving te worden, hebben we moed nodig, waarbij we ons in twijfel laten trekken door degenen die lijden, door degenen die alleen zijn, door degenen die onze hulp of ons advies nodig hebben. We zullen niet gespaard blijven van moeilijkheden en interne strijd, maar er zullen ook momenten van vreugde en authentieke volheid zijn.
Onlangs werd in Florence een evenement gehouden om het bewustzijn te vergroten en deelnemers te betrekken bij een karavaan van broederschap: een gelegenheid om na te denken en ervaringen uit te wisselen over hoe we een toekomst van vrede kunnen opbouwen vanuit verschillende domeinen: economisch, vakbonds-, industriële reconversie, ecologisch, enz. Een actie die we als een lopend vuurtje willen uitbreiden naar andere steden en dorpen.
Moed! wij zijn acteurs en geen toeschouwers, zodat de toekomst een geschenk van broederschap, harmonie en vrede is.
